بیمها و امیدها

موسیقی ما - «من از اینکه ارکستر سمفونی و ارکستر موسیقی ملی به تعطیلی کشیده شده است بسیار متأسفم و حتماً این دولت در همین ماههای آینده آن را احیاء خواهد کرد. اگرچه ممکن است وزیر باز هم کارت زرد بگیرد. این دولت به تمام تعهداتی که در دوران انتخابات داده است عمل خواهد کرد.»

اینها را رییسجمهور گفته است. حسن روحانی چند ماه قبل از آنکه ارکستر اولین اجرای رسمی خود را روی صحنه ببرد این وعده را داد و البته محققش کرد. البته با تمام احترامی که اهالی هنر به رییس دولت یازدهم دارند و با تمام اهتمامی که او و وزارتخانهی فرهنگ و هنر برای بازگرداندن ارزش هنر در جامعه دارند، نمیتوان این مساله را نادیده گرفت که بسیاری از وعدههای آنان در موسیقی محقق نشده است. نمونهاش؟ اینکه هنوز در ایران ممنوعالکار و ممنوعالصحنه وجود دارد و بسیاری از چهرههای موسیقی از شناختهشدهترین و با افتخارترینش – محمدرضا شجریان- گرفته تا بسیاری از جوانان نمیتوانند در کشور خودشان به اجرای برنامه بپردازند و «شیدا جاهد» نمونهی تلخی در این موضوع بود؛ اما میتوان برای چند دقیقه هم که شده، گلایهها را نادیده گرفت و از این مساله خوشحال بود که در این کشور، وعدههایی هم داده میشود که محقق میشود؛ برای مثال همین بازگشایی ارکستر سمفونیک تهران. حالا درست یک سال است که از این اتفاق میگذرد. راستش را بخواهید، یک سال زمان زیادی برای این نیست که بتوان قضاوتی صحیح و همهجانبه روی یک ماجرا داشت؛ اما همین مدت زمان برای اینکه ارکستر در نقطهای که هماکنون ایستاده، باشد هم زمان کمی است.

• صهبایی و اصرار برای انعقاد قرارداد نوازندگان

مدیر وقت دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اواخر سال 92 خبر از حضور «منوچهر صهبایی» به عنوان رهبر ارکستر سمفونیک تهران داد. پیروز ارجمند در همان زمان اعلام کرد که مراحل آماده سازی ارکستر سمفونیک تهران در حال انجام است و «منوچهر صهبایی» که پیش از آن از دی 86 تا بهار 88 به عنوان رهبر این ارکستر فعالیت میکرد؛ رهبر دایم این ارکستر انتخاب شده است. «صهبایی» که خود مدتی نوازندهی ابوا در ارکستر سمفونیک بوده؛ بعد از اعلام این خبر و دعوت به عنوان رهبر مهمان، فعالیتهایش در اروپا را معوق کرد و به ایران آمد تا ارکستری را که در دولت قبل به تعطیلی کشیده شده بود دوباره راهاندازی کند. «صهبایی» فعالیتهایش را آرام و بی سر و صدا آغاز کرد؛ اما ماههای طولانی هیچ خبری از اجرا و احیای ارکستر نبود؛ آنقدر که «صهبایی» در گفتوگویی که به شکل مستقیم «پیروز ارجمند» را خطاب قرار داده بود، هشت ماه – مهرماه 93- بعد از اعلام نامش به عنوان رهبر توسط رییس دفتر موسیقی بیان داشت: «دفتر موسیقی وزارت ارشاد باید در این زمینه پاسخگو باشد. ما بیش از دو ماه پیش در ابتدا آزمونها را برگزار و بعد نوازندهها را انتخاب کردیم و فهرست نهایی را به دفتر موسیقی ابلاغ کردهایم و همچنان منتظریم که بعد از ابلاغ دفتر موسیقی کارها را شروع کنیم. من برای خودم چیزی نمیخواهم و آمدهام تا بر اساس وظیفهای که به عهدهام است ارکستر نابود شده را احیا کنم؛ اما بر این باورم تا زمانی که قرارداد رسمی و معینی با نوازنده های ارکستر سمفونیک منعقد نشود نمی توان کاری را به طور مطمئن انجام داد بنابراین هر وقت بودجه تامین شد و من از انعقاد قراردادها مطمئن شدم فعالیتها را آغاز خواهم کرد.»

او همچنین درباره صادرنشدن حکم رسمی رهبری ارکستر سمفونیک تهران توسط مدیر دفتر موسیقی نیز گفته بود: «تا آنجا که می دانم این حکم هنوز به صورت رسمی منتشر نشده و همانطور که گفتم بهتر است مدیریت دفتر موسیقی وزارت ارشاد درباره این موضوع توضیح دهد اما آنچه مربوط به من است این بوده که کارها را بر حسن وظیفه انجام دهم که این کارها هم انجام شده و من از اسفند ماه سال گذشته بر حسب وظیفه کارهایی را که باید انجام میدادم، به سرانجام رساند. درست است که برای انجام یک کار خوب و با کیفیت هیچوقت دیر نیست اما چون فصل هنری جدید در تمام دنیا از اوایل سپتامبر آغاز می شود بنابراین لازم است که ما از همین ماه نسبت به راه اندازی ارکستر سمفونیک اقدام کنیم و کارها را طوری برنامه ریزی کنیم که از هیچ چیزی احساس عقب ماندگی نکنیم.»

این حکم البته هیچگاه به او داده نشد و در حالی که همه او را به عنوان رهبر جدید ارکستر میشناختند، بیاطلاعش «علی رهبری» به عنوان مدیر هنری و همچنین رهبر ارکستر انتخاب شد و به همین دلیل او در گفتوگویی با سایت «موسیقی ما» عنوان کرد: » قبل از هر چیز باید بگویم این تصمیمی که گرفته شده، به هیچ عنوان از لحاظ انسانی، اخلاقی، هنری و حتی اداری درست نیست. آقای ارجمند حدود یک سال پیش از من خواستند تا ارکستر سمفونیک تهران را بعد از مدتها تعطیلی، دوباره احیا کنم و رهبری آن را به عهده بگیرم. قرار ما هم این بود که این مسأله رسانهای نشود تا بعد از بسته شدن قرارداد، مصاحبهای مطبوعاتی گذاشته و آن را اعلام کنیم. اما عید نوروز سال گذشته، آقای ارجمند در برنامهای تلویزیونی به شکل رسمی این مسأله را بیان کردند و وقتی با اعتراض من مواجه شدند، گفتند از من خواسته شد که خبر خوشی بدهم و من حضور شما در ایران را به عنوان خبر خوش اعلام کردم. این اظهارنظرها در تمام این مدت ادامه داشت و علاوه بر اینکه مطبوعات من را به عنوان رهبر ارکستر سمفونیک تهران معرفی میکردند، حدود یک ماه و نیم پیش در جریان اختتامیهی جشنوارهی موسیقی فارس، بار دیگر آقای ارجمند، بدون مقدمه گفتند ارکستر سمفونیک به زودی راهاندازی خواهد شد و خوشحالیم که رهبری آن را «پروفسور-دکتر صهبایی» (دقیقاً خودشان از این واژه استفاده کردند) بر عهده خواهند داشت.»

«صهبایی» اظهارنظری که در این خصوص انجام داد، به این مساله اشاره داشت که در تمام مدت حضورش در ایران، مقاومت کرده تا قبل از تشکیل ارکستر، تکلیف نوازندگان مشخص شود: «تلاش کردم تا نوازندگانی که به استخدام ارکستر در میآیند، دارای حقوق مکفی و همچنین بیمهی درمانی و بیمهی بازنشستگی شوند. حتی ما دو هفتهی پیش، جلسهای با مدیران موسیقی ارشاد داشتیم که بار دیگر تأکید کردند میخواهند اسفندماه کنسرتی برگزار کنند و من باز اصرار کردم پیش از آن باید وضعیت نوازندگان مشخص شود. اختلاف از همینجا شروع شد. البته که من از این تصمیم به هیچ عنوان پشیمان نیستم و گمان میکنم بلاتکلیفی نوازندگان در این مدت طولانی، اصلاً درست نبوده است. این حق ابتدایی نوازندگان است که وضعیت قراردادهایشان معلوم باشد و من اگر قرار باشد دوباره کار را از ابتدا انجام دهم، باز هم همان روند را تکرار خواهم کرد.»

• علی رهبری رهبر و مدیر هنری ارکستر سمفونیک شد

بعد از اختتامیهی سیامین جشنوارهی موسیقی فجر بود که «پیروز ارجمند» و «منوچهر صهبایی» قول اجرای ارکستر سمفونیک تا پیش از پایان سال را دادند. اما دو هفته بعد از آن - ١٣اسفند- ماه بود که نشست خبری با حضور رییس وقت دفتر موسیقی و همچنین «علی رهبری» برگزار شد؛ ارجمند در ابتدای آن نشست گفت که در ششماه گذشته جلساتی در مورد فعالیت ارکستر سمفونیک، تامین منابع مالی، برنامههای فصلی و سالانه، ساختار سازها، چارتسازمانی و... تشکیل شد اما بهدلیل دیرابلاغشدن اعتبارها، حضور علی رهبری بهعنوان رهبر ارکستر میسر نشد. او عنوان کرد اکنون با انجامشدن این اقدامها، صحبتها با رهبری انجام شده و بعد از دوروز مذاکره فشرده، دوشنبهشب توافق میان دفتر موسیقی و رهبری صورت گرفت. در آن جلسه البته خبرنگاران دربارهی وضعیت صهبایی پرسیدند و جواب مشخصی نشنیدند و ارجمند به این جمله بسنده کرد که با صهبایی به توافق نرسیدهاند و در مورد علی رهبری با او صحبت شده است. رهبری هم به این مساله اشاره کرد که: «من صهبایی را کنار نخواهم گذاشت، او را میشناسم و حتی در یکی از ارکسترهای خودم، نوازنده آبوا بود. حتما از او و شهرداد روحانی استفاده میکنم.»

«علی رهبری» در آن جلسه از حضورش در ایران اظهار خوشحالی کرد و به این مساله اشاره کرد که سعی میکند ظرف ١٠روز آینده ارکستر سرپا شود و به همین دلیل سفری سهروزه به وین خواهد داشت تا برنامههای خود را ل�

- - , .

سایت خبری - تحلیلی موسیقی ما...